کنکاشی پیرامون حدیث اُطلب العلم ولو بالصین

در بحارالانوار جلد یکم صفحه 771 حدیثی از پیامبر اسلام نقل شده است که چند وقتی ذهن این جناب سماور که بنده باشیم را مشغول کرده است. این حدیث این است : اُطلِبو العلم ولو بالصّین که ترجمه فارسیش میشه : در طلب علم حتی به چین هم مسافرت کنید و به انگلیسی یعنی  Seek knowledge even in China . یک نگاه که به تفسیر این حدیث انداختم دیدم نوشته است: یعنی علم مکان معین ندارد ، هر نقطه جهان که علم هست بروید و اقتباس‏ کنید . در آن زمان چین به عنوان مصداقی از دورترین نقاط بوده است و لذا پیامبر(ص) با این سخن، محدوده علم و دانش را به حد و مرز جغرافیایی تنزل نمی دهند. این یعنی  عدم محدودیت مکانی برای طالب علم؛ چرا که از دیدگاه پیامبر(ص) علم و دانش، به مکان خاصی محدود نشده است و بلکه به کسب دانش از دوردست ها نیز توصیه شده است. 

بعد از این مقدمه نسبتاً طولانی حالا سوالاتی که در ذهن من شکل گرفته رو با شما مطرح میکنم. امیدوارم جوابی برای اونها پیدا کنم:

1. چرا پیامبر کشور چین رو مثال زده؟ آیا تنها بخاطر دوری راه بوده؟ یا نه ، پیامبر میخواسته به این طریق بفهمونه که یادگیری علم به زبون چینی – که الحق سخت ترین زبان بوده و هست – هر چقدر هم که سخت باشه، وقتی لازم شد باید انجام بشه؟

2. چرا دوری راه (عنصر مکان) بعنوان بهترین گزینه برای یادگیری علم از طرف پیامبرمطرح شده؟

با یک مراجعه ساده به تاریخ در میآبیم که پیشرفته ترین کشورهای آن عصر از لحاظ علمی رُم، مصر، یونان و ایران بودن و در این بین بزرگترین مرکز تبادل نظرات علمی جهان در گُندی شاپور (جندی شاپور) قرار داشته است .اضطحری در کتاب خود اشاره می کند که جندی شاپور شهری بزرگ وآباد و دارای نخلستانهای خرما وسایر امور کشاورزی در آن فراوان می باشدوآوازه شهرت جندی شاپور علاوه برآبادانی وداشتن کشاورزی پیشرفته آنزمان ، مرکزیت علمی و کانون تجمع دانشمندان ومحققان آن دوران ازکشورهای مختلفی چون یونان وروم ومصروهند بوده است. در کتاب مقدمه ای برتاریخ علم نوشته جرج سارتون آمده است در یونان قدیم ژوستی نین مدارس علمیه رابعنوان اینکه ناشر افکار ضاله وبت پرستی هستند ، بست ودانشمندان آن ازترس کشته شدن به ایران فرارکردند وهمگی آنان درجندی شاپور مشغول به کار شدند. از جمله بزرگان مدارس آتن یونان سیمپلکیوس وپرسکیانوس که از برجسته ترین عناصر علمی مداری بوده اند نیز حضورداشته اند.

هدفم اینه که نشون بدم دانشگاه جندی شاپور تو مایه های «هاروارد»، «برکلی»، «استنفورد» فعلی بوده و خوب مطمئناً اولین مکانی بوده که هر محققی با افتخار برای ادامه تحقیق یا تحصیل به اونجا میرفته. امّـا پس از حمله اعراب به همین جندی شاپور اولین اتفاقی که میافته آتش زدن کتابخانه بی نظیر این دانشگاه به دستور شخص عُمره. 

درست مثل اینه که برای تشویق علم اندوزی در زمان حاضر عنوان بشه که بجای رفتن به دانشگاه های طراز اوّل دنیا، مثلاً به دانشگاه «اُتاگو»  در نیوزیلند برین چون خیلی خیلی ازعربستان دوره.

اما سوال بعدی من اینه که: 

3. چرا اگر پیامبرواقعاً مشوق فراگیری علم بوده به پیروان خویش دستور نداده که مثلاً در دانشگاه گندی شاپور ریجیستر کنن. و یا حداقل اونجا رو به آتیش نکشن؟

4. آیا پیامبر با آینده نگری میدونسته که مثلاً 1400 سال بعد چین میشه یک قدرت اقتصادی بزرگ و بسیار از تاجران برای انجام معاملاتشون نیاز به رفتن به این کشور دارن و میخواسته ذهن ها رو در اون زمان برای این کار آماده کنه؟

چند وقت پیشا دو تا دختر مکزیکی ناز رو دیدم تعطیلاتشون رو اومده بودن نیوزیلند توی […]. ازشون پرسیدم اینجا چیکار میکنین؟ گفتن : «به همراه یک گروه  34 نفری از مکزیک و برزیل و آرژانتین برای یادگیری زبون چینی در حدّ مکالمه اومدیم چین تا در کلاسهایی به این منظور شرکت کنیم. ترم اول تموم شده و اومدیم نیوزیلند برای تعطیلات یک هفته ای.» پرسیدم حالا این زبون چینی رو میخواین یاد بگیرین که چی بشه؟ جوون تره گفت: » شرکتی که ما رو از مکزیک به اینجا فرستاده شعباتی رو توی چین دائر کرده و از این طریق میخواد ارتباط بهتری رو با مشتری هاش برقرار کنه. وضعیت بقیه هم تقریباً همینجوریه.» اون یکی دیگه یه نیگاه عاقل اندر سفیهی به من انداخت و گفت: » تازه کجای کاری الان خیلیها توی آمریکا، مکزیک، و برزیل هفته ای یکی دو روز بی بی سیتر baby sitter های چاینیزبرای نوزادها و بچه های یکی دوساله میگیرن تا بچه ها گوششون با زبون چاینیز آشنا بشه.»

5. آیا پیامبر نمی دونسته که در1400 بعد جهان ارتباطاتی بوجود خواهد آمد که فاصله ها را از بین میبرد و تنها با یک کلیک میشه کلّی مقاله مثلاً اگریکالچر دانلود کرد و نیازی به تحمل اینهمه زحمت برای رفتن به چین نیست؟

خودم بشخصه اعتقادم به اینه که پیامبر بیشتر در مورد آینده اقتصادی چین با ذکر این حدیث روشنگری کرده و جالبه که پیروان دین اسلام  بسیارکمتر از سایر ادیان به این پیام عمل کردن .

لینک همین مطلب در بالاترین

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: